15 March 2012

Kaulana Ka Moho E Hawaii (Hon. Jos. Nawahi)


HAWAII HOLOMUA. Buke 3, Helu 140, Aoao 1. Ianuari 16, 1893.
16 Ianuali 1893 ʻaoʻao 3  (4 ʻaoʻao)

HAKUIA NO KA HON. JOS. NAWAHI.
Kaulana ko moho e Hawaii
Ma na welelau o ka honua
Ka hoku loa oe o ka hikina
Nelekona o ka Pakipika
Aloha oukou a pau loa
E o'u mau hoa makaainana
Ke au nei au i ke kai loa
Me na keiki o ka aina
Aohe makamaka aohe hale
Eia i ka moana kai lipolipo
Aia oe la ke alo ala
Me ou mau hoa i ka inea
Ke Akua Mana Loa kou kokua
Ke aloha o ka Haku kou alakai
A ka hora elima kakahiaka
Ike ia Kauwiki mamua pono
A ka hora eono o ke ao ia
Hui aku makou me Kalaukina
Ninau mai nei e ke Kapena
Owai nei malihini nui
O Nawahiokalaniopuu
Lunamakaainana o Hawaii
Na ka manu nunu a i lawe mai
Lohe aku nei kai o Kahului
E hai aku ana i ka mea hou
Ei ae e ka moho a ka lahui
Haina ia mai ana ka puana
Keiki aukai o ka moana
Kaulana e ka moho a o Hilo-one
Ke aloha lahui oi kelakela
Nana i alo aku na kai loa
Na ohuku ale o ka moana
Ua ana pono ia na huahelu
Na lakiku ma ka akau
E ike aku ai ia Kauwiki
Na hono kaulana a Piilani
O ka hele ana ia aia eu
Hookele akamai i o ka la ino
Keiki noeau alo ehuehu
Paio i ka ua me ka makani
Nelekona kou hoa e kohu ai
Nana i lula na ale ahiu
la oe hookahi kau e ka weli
Ua naka haalulu na enemi
No ka la hiki ae ma Kumukahi
No Kauakanilehua o Hilo
Hanohano ke kanaka o ka aina
Papahi mau no i ka lanakila
Hauoli na kini o Hanakahi
Ua ko ka iini o ka Lahui
Ua mau ke aloha i ka Aina
I ka Noho Moi o Liliulani
Haina ia mai ana ka puana
Ke aloha lahui oi kelakela.
Kaulana mai nei Waiakea
Na hoohiwahiwa a ka Lahui
Nowai neia waa kaulua
No Nawahiokalaniopuu
Ua kohu pukoa no ka moana
Ka nenee malie i ka ilikai
Hookahi mea nani a'u i ike
Kukui he uwila a i ka moana
Ua loheia mai ma ke Telepone
Hapalua o ka po hiki mai oe
Eia ko moho la e Hawaii
Ma ka hope haaheo o Kinau moku
Na ka Elele oe a e kii aku
Eia ko waa la kau iho
He makana keia a ka Lahui
Ua sila paa ia i ka puuwai
O ka hae Hawaii ka'u i ike
I  ka welo haaheo i ka ilikai
A kai makou o ka uwapo
E haawi ke aloha lulu lima
Na ke kaapio oe a e lawe aku
Ike hou i ka nani o Homelani
Haina ia mai ana ka puana
Nawahi e ka moho ola Hawaii.
Kaulana mai nei o Nawahi
Lunamakaainana a ka Lahui
Kui aku ka lono i Honolulu
Ku i ka olioli na paemoku
Eia e ka Lunamakaainana
Na kohoia mai e Hopoe
Hiipoi ia mai e Haena
Lulu lima pu me Hanakahi
Hookahi puuwai o ka Lahui
Lilo i mea ole na enemi
A ka hora eha o ke ahiahi
Haalele i Kauakanilehua
E haawi ke aloha lulu lima
A au aku oe i ke kai loa
Aohe oe loa e Hawaii
I ka haulani a ka huelo boti
Lula ia na ale o ka moana
A hiki i ka Ua Lani Haahaa
Kau aku ka manao no Wailuku
Ike i ke kai holu o Kahului
Ilaila makou i lohe mai ai
Na Kelaukina oe a i lawe aku
A hiki i ke awa o Honolulu
I ka uluwehiwehi o ke kaona
A ike i ka maka o ke aloha
E kakali mai ana o ka hiki aku
Haina mai ana ka puana
Lunamakaainana a ka Lahui.
Hakuia e na Kupa o Kaukanilehua o Hilo.

03 March 2012

Announcing the Opening/Closing of the Legislature, 1893

Ka Leo o Ka Lahui
10 Ianuali 1893
Buke 2, Helu 619:3
NU HOU KULOKO

[The opening/closing of the legislature is announced using kaulana mahina, the Hawaiian calendar.]


This session of the legislature will convene in the month of Hinaiaeleele, and dismissed in the month of Nana, on the day of Olekupau.

28 February 2012

Madame Pele, 1893

Ka Leo O Ka Lahui
Buke 2, Helu 616
5 Ianuali 1893
Page 3, Column 2 NU HOU KULOKO
http://bit.ly/yQlvKh

Madame Pele is firing in the pit of Mokuaweoweo, her fiery red glow is reaching the sky, illuminating the sacred upper ridge of Uwekahuna.


23 February 2012

Luhiehu

luhi.ehu
vs.
1. Beautiful, attractive, festooned. Luhiehu ihola ka pua i Maile-huna (UL 237), beautiful the flower at Maile-huna.
2. Soft, cooked soft. (And.)

i hoolako pau i me na luhiehu o na ana a pau,


22 February 2012

Emoole a Lele Loa ke Aho

Emoole a Lele Loa ke Aho.
Wanaao o ka La Makahiki Hou, ua loohia iho la o Louis Whiting...


ʻemo ʻole
conj. Without delay, immediately, suddenly, in no time at all, quickly. (FS 11, Oih. 2.2.) (Gram. 11.1.)

Idiom cf. "In the blink of an eye"or "Time has flown by"


Ka Hui Lokahi ke Kaiaulu

Ka Makaainana 4 January 1897 Page 1, Column 1